Көптеген адамдар жасы ұлғайған сайын тізе буындарында ауырсыну мен сықырлауды сезінеді, кейін бұл олардың қозғалысын шектейді. Ауыр жағдайларда бұл буынға протез салуға әкеледі, бірақ жасанды буын табиғи буынға қарағанда функционалдығы төмен, ал егде жастағы науқастарға жасалатын операциялар әрдайым ақталмайды. Жақында корей ғалымдары осы мәселені шешудің жаңа әдісін ұсынды.

Остеоартроздың себептері мен алдын алу

Теориялық тұрғыдан алғанда, остеоартроздың дамуын болдырмауға болады. Бұл ауру өздігінен пайда болмайды, ол қазіргі қоғамға тән аз қимылдайтын өмір салтының салдары. Мысалы, аңшы-терімші қарттарда остеоартроз өте сирек кездеседі. Тіпті қазіргі адамдар арасында да аурудың даму қаупін азайтуға болады: жүгіруді ұнататындарда остеоартроз үш есе сирек анықталады.

Алайда іс жүзінде адамдардың көпшілігі үнемі жүгірмейді, сондықтан остеоартрозбен ауыратындар саны тұрақты өсуде және бұл үрдіс алдағы уақытта да жалғасады. Жеңіл симптомдар кезінде әдетте ауырсынуды басатын дәрілер тағайындалады, бірақ олар мәселені толық шешпейді және буындардың бұрынғы қозғалысын қайтармайды.

Жаңа зерттеу: ауырсынуға қарсы радиация

Корей ғалымдары тізе буынының бастапқы остеоартрозымен ауыратын 114 еріктінің қатысуымен зерттеу жүргізді. Диагноз рентген арқылы және жүру кезінде айқын ауырсыну арқылы расталды. Қатысушылар үш топқа бөлінді:

• Бірінші топ өте төмен дозада радиация алды (алты сеанс, әрқайсысы 0,05 Грэй).
• Екінші топ — төмен доза (алты сеанс, әрқайсысы 0,5 Грэй).
• Үшінші топ радиацияға ұшырамады (плацебо).

Салыстыру үшін: екінші топтағы доза 30 000 кеуде рентгеніне немесе 420 компьютерлік томографияға тең. Нәтижелер Американдық радиотерапия қоғамының жыл сайынғы жиналысында ұсынылды.

Процедуралардан (немесе плацебо тобында олардың имитациясынан) кейінгі алғашқы төрт айда қатысушыларға опиоидты ауырсынуды басатын немесе стероидты емес қабынуға қарсы дәрілер қабылдауға рұқсат етілмеді. Кейін ғалымдар пациенттердің өз жағдайы туралы пікірлерін салыстырды.

Әдістің нәтижелері мен қауіпсіздігі

Максималды радиация алған топта қатысушылардың 70%-ы жағдайының жақсарғанын айтты, ал плацебо тобында бұл көрсеткіш 42% болды. Бірінші топтағы пациенттердің 57%-ында ауырсыну айтарлықтай азайып, тізе буынының қызметі жақсарды, ал плацебо тобында бұл көрсеткіш тек 31% болды.

Минималды доза (0,3 Грэй) алғандардың 58%-ы жақсаруды байқады, бірақ дәрігерлер плацебомен салыстырғанда клиникалық маңызды өзгерістерді анықтамады. Ешбір топта қан құрамында немесе қабыну маркерлерінің деңгейінде өзгерістер, сондай-ақ жанама әсерлер байқалмады. Бұл тәсіл онкологиялық ауруларда қолданылатын радиотерапиядан ерекшеленеді, өйткені онда әлдеқайда жоғары дозалар қолданылады және жанама әсерлер жиі кездеседі.

Перспективалар мен шектеулер

Зерттеушілер қатысушыларды бақылауды жалғастыруда, қазір 12 айлық мониторинг кезеңі өтіп жатыр, оның нәтижелері бойынша жарияланым жоспарлануда. Авторлар бұл әдіс шеміршек тінін қалпына келтіре алмайтынын, егер ол толық жойылған болса, атап өтеді. Дегенмен, остеоартроздың жеңіл немесе орташа дәрежесінде бұл тәсіл аурудың дамуын айтарлықтай баяулатуы мүмкін.

Медицинадағы радиотерапия: тек онкология үшін емес

Орташа радиация дозасының адам тініне оң әсері бұрыннан белгілі. Бұған дейін Альцгеймер ауруымен ауыратын адамдарда төмен дозалы радиацияны қолдау терапиясы ретінде сәтті қолдану туралы хабарланған. Ал тышқандарда жоғары дозалар аурудың дамуын толық тоқтатуға және когнитивті функцияларды қалыпты деңгейге дейін қалпына келтіруге мүмкіндік берді.