Ерте деменция белгілері мен ұйқы проблемалары байқалатын егде жастағы адамдарда D дәруменінің жоғары дозаларын қабылдау когнитивтік функциялардың айтарлықтай жақсаруымен байланысты болды.

Қазіргі уақытта АҚШ-та Альцгеймер ауруынан туындаған деменциямен 7 миллионнан астам адам өмір сүреді. 2050 жылға қарай бұл көрсеткіш шамамен 13 миллионға жетеді деп күтілуде. Эмори университеті жүргізген соңғы зерттеу нәтижелері бойынша, D дәруменін көп мөлшерде қабылдау деменция қаупі жоғары ересектерде когнитивтік көрсеткіштердің жақсаруымен байланысты болуы мүмкін.

Зерттеу барысы

Зерттеуге ұйқы бұзылыстары мен жеңіл когнитивтік бұзылыстары (MCI) бар 54 ересек адам қатысты, бұл белгілер деменцияның ерте кезеңдерін көрсетуі мүмкін. Күніне кемінде 5000 ХБ D дәруменін қабылдаған қатысушылар бұл дәруменді қабылдамағандарға қарағанда когнитивтік тесттерде жақсы нәтиже көрсетті. Sleep Medicine журналында жарияланған деректерге сәйкес, тәулігіне 5000 ХБ және одан көп D дәруменін қабылдағандар Монреаль когнитивтік бағалау шкаласы (MoCA) бойынша басқа қатысушыларға қарағанда 13%-дан артық ұпай жинаған. Бұл айырмашылық басқа факторларды ескергеннен кейін де сақталды. MoCA — есте сақтау, ойлау қабілеті мен деменция қаупін бағалауға арналған кеңінен қолданылатын скринингтік тест.

D дәруменінің төмен күнделікті дозалары когнитивтік көрсеткіштердің жақсаруымен байланысты болмады. Зерттеушілер MCI қалыпты қартаю мен деменция арасындағы аралық кезең екенін және уақытылы араласудың маңыздылығын атап өтті. Егде жаста, ұйқы бұзылыстары мен жеңіл когнитивтік бұзылыстар қатар байқалғанда, өзгерістер енді ғана басталған кезеңде ми саулығын қолдауға мүмкіндік бар. Когнитивтік төмендеудің ерте кезеңінде D дәруменін қабылдау сияқты қолжетімді және өзгертуге болатын факторларды анықтау Альцгеймер ауруы жағдайларының өсуі аясында ерекше маңызды.

Қосымша бақылаулар

Зерттеу барысында D дәруменінің түрі нәтижеге әсер ете ме деген сұрақ та қарастырылды. D2 дәруменін (өсімдіктер мен саңырауқұлақтардан алынатын) және D3 дәруменін (күн сәулесінің әсерінен ағзада түзілетін және жануар текті өнімдерде болатын) қабылдаған адамдардың когнитивтік көрсеткіштері ұқсас болды.

D дәрумені бұлшықет пен жүйке жүйесінің жұмыс істеуі үшін қажет, сондай-ақ ұйқы мен тәуліктік ырғақты реттеуде маңызды рөл атқарады. Альцгеймер ауруы бар адамдарда ұйқы проблемалары жиі кездеседі: орташа және ауыр деңгейдегі науқастардың шамамен 50%-ы ұйқы бұзылыстарына шағымданады, бұл нашар ұйқы мен когнитивтік функциялардың төмендеуі арасындағы екіжақты байланысты көрсетеді.

Бұған дейін D дәруменінің тапшылығы ұйқы проблемаларымен, соның ішінде ұйқысыздық пен түнгі жиі оянумен байланыстырылған. Бұл алдын ала зерттеу алғаш рет жоғары қауіп тобы — MCI мен ұйқы бұзылыстары бар адамдарда D дәруменін қабылдау мен когнитивтік функция арасындағы байланысты қарастырды.