Мичиган университеті жүргізетін Monitoring the Future Panel Study жыл сайынғы зерттеуінің жаңа деректері жастар арасында ұйқыны жақсарту үшін түрлі заттарды қолдану кең таралғанын көрсетеді. Ұлттық есірткіге тәуелділікпен күрес институтының қаржыландыруымен өткен зерттеуге сәйкес, 19 бен 30 жас аралығындағы америкалықтардың 22%-ы ұйықтауды жеңілдету үшін каннабис, алкоголь немесе осы екі затты қолданатынын мойындаған.

Заттарды таңдаудағы басымдықтар

Ұйқы үшін каннабис алкогольге қарағанда әлдеқайда жиі қолданылады: жастардың шамамен 18%-ы оны ұйықтау үшін пайдаланатынын айтқан, ал алкогольді осы мақсатта тек 7% қолданады. Соңғы бір жылда каннабис қолданғандардың ішінде 41%-ы оны ұйқыны жақсарту себептерінің бірі ретінде атаған.

Денсаулыққа ықтимал әсері

Сарапшылар мұндай тәсілдер ұйқы сапасын нашарлатуы мүмкін екенін ескертеді. Зерттеушілердің айтуынша, ұйқы үшін заттарды үнемі қолдану уақыт өте келе қосымша қиындықтарға әкелуі мүмкін. Әлеуметтік зерттеулер институтының ғылыми қызметкері әрі зерттеу жетекшісі Меган Патриктің пікірінше, мұндай құралдарды пайдалану кері әсер беріп, тек ұйықтау процесін ғана емес, ұзақ мерзімді перспективада ұйқы сапасын да бұзуы мүмкін. Ол жастар арасында ұйқы үшін каннабис қолданудың кең таралуы алаңдаушылық тудыратынын атап өтті.

Гендерлік және нәсілдік айырмашылықтар

JAMA Pediatrics журналында жарияланған зерттеуде АҚШ-тың түкпір-түкпірінен 1 473 жас адамның жауаптары талданды. Нәтижелер ұйқы үшін заттарды қолдану тәсілдерінде жыныс пен нәсілге байланысты айтарлықтай айырмашылықтар бар екенін көрсетті. Әйелдер ұйықтау үшін каннабисті ерлерге қарағанда екі есе жиі қолданған, ал өзін басқа гендер ретінде анықтаған қатысушылар каннабисті ерлерге қарағанда төрт есе жиі пайдаланған. Жас афроамерикалықтар ұйқы үшін алкогольді ақ нәсілділерге қарағанда үш есе жиі қолданған.

Ұзақ мерзімді қолданудың қауіптері

Ұйқы үшін каннабис немесе алкогольді ұзақ әрі тұрақты қолдану ұйықтау мәселелерін шешудің орнына, оларды ушықтыруы мүмкін. Патриктің айтуынша, уақыт өте келе толеранттылық дамып, бұрынғы әсерге жету үшін көбірек зат қажет болады, бұл ұйқы проблемаларының күшеюіне және тұтынудың артуына әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, тәуелділік қаупі де жоғарылайды.

Ұйқыға арналған заттардың пайдасы туралы қате түсініктер

Көптеген жастар каннабис немесе алкоголь ұйқыны жақсартады деп қате ойлайды, алайда ғылыми деректер керісінше екенін көрсетеді. Патриктің айтуынша, заттарды қолдану ұйқысыздыққа көмектеседі деген кең таралған қате түсінік бар, бірақ шын мәнінде бұл жағдайды жиі ушықтырады. Сапалы ұйқы психикалық және эмоционалдық денсаулық үшін өте маңызды, ал ұйқы мәселелерін заттар арқылы шешуге тырысу оларды одан әрі қиындатады.

Медицина мамандарына ұсыныстар

Жастар арасында ұйқы мәселелері мен заттарды қолдану жиі қатар кездесетіндіктен, зерттеушілер дәрігерлерге осы байланысты ескеруге кеңес береді. Зерттеу нәтижелері екі мәселені де скринингтен өткізіп, қажет болған жағдайда кешенді қолдау көрсетудің маңыздылығын көрсетеді. Медицина қызметкерлері жастар арасында ұйқы және зат қолдану мәселелерінің қаншалықты кең таралғанын түсініп, олардың көбісі ұйықтау үшін каннабис қолданатынын ескеруі тиіс. Ұйқыда қиындық көріп жүргендерге дәрігермен немесе басқа маманмен кеңесу ұсынылады.