Паникалық бұзылыс физикалық кернеу, жүректің жиі соғуы және ентігу сияқты белгілермен көрінеді. Бразилиялық зерттеушілер бұл жағдаймен күресудің жаңа тәсілін ұсынды — ұқсас физикалық сезімдерді қауіпсіз әрі бақыланатын ортада, мысалы, дене жаттығулары кезінде тудыру.

Паникалық бұзылыстың ерекшеліктері

Паникалық бұзылыс — кең таралған әрі ауыр психикалық ауру, оның басты белгісі — кенеттен пайда болатын және қатты қорқынышпен өтетін ұстамалар. Бұл ұстамалар айқын физиологиялық симптомдармен қатар жүреді: жүректің жиі соғуы, тыныс алудың қиындауы, бас айналу және бақылауды жоғалту сезімі. Бұзылыстың негізгі механизмі — осы дене белгілерін өлім, есінен айырылу немесе инфаркт сияқты қауіп ретінде қабылдау.

Дәстүрлі емдеу әдістері

Паникалық бұзылысты емдеудің стандартты тәсілі — интероцептивті экспозиция, яғни қорқынышты симптомдарды қауіпсіз жағдайда әдейі және қайталап тудыру арқылы олардың қауіптілігін азайту. Алайда, көптеген науқастар бұл процедураларды жасанды және жағымсыз деп қабылдайды, бұл олардың терапияға қатысуын және емнің тиімділігін төмендетеді. Сондықтан мамандар табиғи әрі қолайлы, бірақ тиімді әдістерді іздеуде.

Бразилиялық ғалымдардың зерттеуі

Сан-Паулу университетінің ғалымдары қарқынды дене жаттығулары интероцептивті экспозицияның тиімді түрі бола ала ма деген гипотезаны тексерді. Зерттеуге паникалық бұзылысы бар екі топ пациент қатысты. Бір топ 12 апта бойы қысқа әрі қарқынды жаттығулар бағдарламасымен айналысты, оған 30 секундтық жылдам жүрулер кірді және олардың саны біртіндеп артты. Екінші топ негізгі бұлшықет топтарын керіп-тартып, босаңсытуға арналған прогрессивті бұлшықет релаксациясы курсынан өтті. Нәтижелер Frontiers in Psychiatry журналында жарияланды.

Нәтижелер мен қорытындылар

Паника мен агорафобия шкаласы бойынша симптомдардың айқындылығы екі топта да төмендеді. Бірақ дене жаттығулары тобында бұл төмендеу анағұрлым айқын әрі тұрақты болды — орта есеппен 36%. 12-аптада топтар арасындағы айырмашылық статистикалық және клиникалық тұрғыдан маңызды болды, ал 24 аптадан кейін дене жаттығуларының артықшылығы сақталып қана қоймай, күшейе түсті. Сонымен қатар, бұл топта паникалық шабуылдар саны 53%-ға азайды, олардың қарқындылығы төмендеді және депрессиялық белгілер де айтарлықтай азайды.

Осылайша, зерттеу көрсеткендей, дене жаттығулары пациенттер қорқатын дене сезімдерін табиғи, қайталанатын және бақыланатын «жаттығу» арқылы оң контексте бастан кешіруге мүмкіндік береді. Бұл симптомдарды қайта бағалауға, қорқыныштың тұйық шеңберін бұзуға және ішкі сезімдерге төзімділікті арттыруға көмектеседі.