Көптеген адамдар күнделікті тұтынатын танымал ащы дәмдеуіш денсаулыққа жағымсыз әсер етуі мүмкін. Медициналық деректердің ауқымды талдауы өте ащы тағамды ұнататын адамдарда өңеш қатерлі ісігінің даму қаупі үш есеге жуық артатынын көрсетті.

Ащы бұрыштың ас қорыту жүйесіне әсері

Халықаралық зерттеушілер тобы чили бұрышын үнемі тұтынудың асқазан-ішек жолының жағдайына қалай әсер ететінін зерттеді. Нәтижелер біржақты болмады: ащы дәмдеуішті тұтыну мен асқазан немесе ішек қатерлі ісігі арасында статистикалық маңызды байланыс анықталмады, бірақ өңеш қатерлі ісігінің қаупі айтарлықтай жоғары болды. 11 мыңнан астам адам қатысқан ауқымды мета-талдаудың қорытындылары Frontiers in Nutrition ғылыми журналында жарияланды.

Зерттеудің негізгі қорытындылары

Ащы бұрышты жиі тұтынған қатысушыларда ас қорыту жүйесінің онкологиялық ауруларының даму қаупі ащы тағамнан бас тартқан адамдарға қарағанда орта есеппен 64% жоғары болды. Ең айқын әсер өңеште байқалды: чилиді ең көп тұтынатын топта осы органның қатерлі ісігіне шалдығу ықтималдығы үш есеге жуық артты. Бұл үрдіс дәстүрлі ащы тағамдар кең таралған Азия, Африка және Солтүстік Америка аймақтарында ерекше байқалды. Еуропа елдерінде мұндай заңдылық анықталған жоқ.

Мүмкін себептер

Негізгі қауіп факторы ретінде бұрышқа ащылық беретін химиялық қосылыс — капсаицин саналады. Капсаицин ағзадағы жылу рецепторларын белсенді түрде қоздырып, күйдіру сезімін тудырады. Өңештің шырышты қабығы бұл затпен үнемі байланыста болғанда, тіндердің созылмалы тітіркенуі мен қабынуына әкелуі мүмкін. Уақыт өте келе зақымданған жасушалар қателіктермен қалпына келіп, бұл қатерлі ісіктердің дамуына ықпал етуі мүмкін.

Шектеулер мен шешілмеген сұрақтар

Зерттеу чили тұтыну мен қатерлі ісік қаупі арасында статистикалық байланыс тапқанымен, тікелей себеп-салдар қатынасын анықтаған жоқ. Аурудың дамуына темекі шегу, алкоголь ішу немесе генетикалық бейімділік сияқты қосымша факторлар әсер етуі мүмкін. Қауіпсіз мөлшер мен бұрышты қалыпты тұтынудың осындай қауіптерге әкелетіні туралы сұрақтар әлі де ашық күйінде қалып отыр.

Ғылыми қауымдастықтағы пікірталас

Медицина саласында ащы бұрыштың денсаулыққа әсері туралы пікірталастар жалғасуда. Кейбір ғылыми еңбектер өңеш үшін жергілікті қауіптерді көрсетсе, ірі популяциялық зерттеулер керісінше нәтижелер береді. Мысалы, Америкалық кардиологиялық қауымдастықтың деректері бойынша, чилиді ұнататын адамдарда қатерлі ісік пен жүрек-қан тамырлары ауруларынан өлім қаупі, керісінше, айтарлықтай төмен.