Қырыққабат тұқымдас көкөністердің қандағы қант деңгейін тұрақтандыруға көмектесетінін растайтын жаңа ғылыми деректер пайда болды. Бұл әсіресе 2-типті диабеті бар адамдар мен қауіп тобына кіретіндер үшін маңызды. Сонымен қатар, мұндай көкөністер тоқ ішек обырының даму қаупін төмендетуге және қан қысымын бақылауға ықпал етеді.

Зерттеу және оның нәтижелері

Эдит Коуэн университеті (ECU) жүргізген рандомизацияланған бақыланатын кроссоверлік зерттеуде орташа жасы 68-дегі 18 қатысушы екі апта бойы күн сайын түскі және кешкі асқа төрт порция қырыққабат тұқымдас көкөністерді (мысалы, брокколи, қырыққабат, гүлді қырыққабат, кейл) немесе тамыржемістер мен асқабақ тұқымдастарды (сәбіз, картоп, асқабақ, батат) тұтынды.

Қатысушылар глюкоза мониторларын тағып жүрді, бұл зерттеушілерге қандағы қант деңгейін үздіксіз бақылауға мүмкіндік берді. ECU-дан зерттеуші Эмма Конноллидің айтуынша, қырыққабат тұқымдас көкөністерді жеген кезде қандағы қант деңгейі тамыржемістер мен асқабақ тұқымдастарын жеген кезеңмен салыстырғанда күрт ауытқуларға азырақ ұшырады. Сондай-ақ, тамақтан кейінгі қанттың көтерілуі төмен болды.

Қандағы қантты бақылаудың басты міндеттерінің бірі, әсіресе диабеті бар адамдар үшін — күрт өзгерістерді азайтып, глюкоза деңгейінің тәуліктік ауытқуын төмендету. Қанттың тұрақты деңгейі жалпы денсаулық пен өзін-өзі жақсы сезінумен байланысты.

Денсаулыққа пайдасы

Зерттеу ауқымы шағын болғанымен, оның нәтижелері брокколи, қырыққабат, гүлді қырыққабат және кейл сияқты көкөністердің гликемиялық бақылауға айтарлықтай әсер ететінін көрсетті, бұл диабет пен жүрек-қан тамырлары ауруларында өте пайдалы. Зерттеушілердің мәліметінше, әлем бойынша 541 миллион адамда гликемиялық бақылау нашар.

Күнделікті рационға төрт порция қырыққабат тұқымдас көкөністі қосу оңай — бұл шамамен 300 грамм немесе 1,5 кесе көкөніс. Бұрын қандағы қантты реттеуге табиғи сульфорафан қосылысы жауап береді деп есептелген, бірақ нақты механизмі әлі толық зерттелмеген.

Қосымша артықшылықтар

Соңғы зерттеулер қырыққабат тұқымдас көкөністерді үнемі тұтыну тоқ ішек обырының қаупін айтарлықтай төмендететінін көрсетті — бұл әлемде жыл сайын миллионға жуық адамның өмірін қиятын ең кең таралған обыр түрлерінің бірі. Ғалымдар күніне 20–40 грамм осындай көкөністерді жеу ауру қаупін 20%-ға азайтуы мүмкін екенін айтады.

Өткен жылы ECU зерттеушілері екі апталық қырыққабат тұқымдас көкөністерге бай диета орта және егде жастағы адамдарда қалыпты жоғары қан қысымын тамыржемістер мен асқабақ тұқымдастарын қамтитын рационмен салыстырғанда 24 сағаттық иық систолалық қысымды айтарлықтай төмендететінін анықтады.

Рациондағы жетіспеушілік және ұсыныстар

Пайдалы әсеріне қарамастан, қырыққабат тұқымдас көкөністер ең аз тұтынылатындардың бірі болып қала береді. АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталығының 2019 жылғы деректеріне сәйкес, америкалықтардың тек оннан бірі ғана күніне ұсынылған 2–3 кесе көкөніс жейді. Кейбір штаттарда, мысалы, Кентуккиде бұл көрсеткіш ересектер арасында небәрі 5,6% құрайды.

ECU-дан диетолог Лорен Блекенхорст брокколи, кейл, пак-чой, гая лан және қырыққабатты рационға аптасына бірнеше рет қосудың өзі денсаулықты айтарлықтай жақсарта алатынын атап өтеді.

Мүмкін болатын жанама әсерлер мен дайындау кеңестері

Кейбір адамдар қырыққабат тұқымдас көкөністерді желдену мен іштің кебуімен байланысты жағымсыз әсерлеріне бола жемейді. Бұл олардың құрамындағы талшықтың, күрделі қанттардың (раффиноза, фруктоза) және күкірттің көп болуымен түсіндіріледі. Бұл қосылыстардың көбі асқазанда және аш ішекте толық қорытылмайды, сондықтан ішек бактериялары арқылы ашытылады да, газ түзіледі. Жақсы жағы — бұл сіздің микробиомаңыздағы пайдалы бактерияларға жақсы қорек береді деген сөз.

McGill университетінің зерттеушілері қырыққабат тұқымдас көкөністерді пісіруді ұсынады — термиялық өңдеу кейбір қорытылмайтын көмірсуларды бұзады, ал ұсақтау (мысалы, сорпаға немесе смузиге) жасуша қабырғалары мен талшықтарды бұзып, қорытуды жеңілдетеді.

Қорытынды

Зерттеу бақылау сипатында болғанымен, соңғы деректер қырыққабат тұқымдас көкөністердің пайдалы қасиеттерінің кең ауқымын растайды. Бұл өнімдерді қандағы қантты бақылау мен жалпы денсаулықты жақсарту үшін тамақтану бойынша ұсыныстарға тиімді енгізу үшін олардың әсер ету механизмдерін толық түсіну мақсатында қосымша зерттеулер қажет.

Зерттеу Diabetes, Obesity and Metabolism журналында жарияланған.