Бамбук – дәстүрлі түрде әмбебап талшықты шикізат және алып пандалардың негізгі азығы ретінде танымал өсімдік – бүгінде салауатты тамақтанудың болашағы зор өнімі ретінде назарға ілігуде. Бұл оның тағамдық қасиеттеріне арналған алғашқы ғылыми шолумен байланысты, онда бамбуктің қандағы қант деңгейін реттеуге, қабынуды азайтуға және ішек денсаулығын қолдауға қабілеттілігі ерекше атап өтіледі.

Англия Раскин университетінің (ARU) зерттеушілері бамбук туралы – Жердегі ең жылдам өсетін өсімдікке – арналған ғылыми деректерді талдаған алғашқы шолуды дайындады. Бамбук Азия асханасында кеңінен қолданылғанымен, оның тағамдық құндылығы әлі де аз зерттелген болып қала береді.

Бамбуктың тағамдық әлеуеті
ARU қоғамдық денсаулық сақтау профессоры Ли Смиттің айтуынша, бамбук Азияның кейбір аймақтарында тағам ретінде кеңінен тұтынылады және дұрыс дайындалған жағдайда бүкіл әлемде пайдалы әрі тұрақты тағамдық қосымша бола алады. Оның құрамындағы ақуыздар, аминқышқылдар, көмірсулар, минералдар мен дәрумендер, сондай-ақ заманауи аурулардың, мысалы, диабет пен жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алудағы ықтимал рөлі бамбуктің және оның экстракттарының бай қоректік құрамымен байланысты болуы мүмкін.

Тағамдық құндылығы және зерттеулер
Бар зерттеулерді талдау бамбуктің орташа мөлшерде талшық, аз май, аминқышқылдар, селен, калий, тиамин, ниацин және A, B6, E дәрумендерін қамтитынын көрсетті. Зерттеулер адамдарға (in vivo) және жасушалық деңгейде (in vitro) жүргізілген. Кейбір жұмыстарда бамбук өскіндері зат алмасуды жақсартып, қандағы қант деңгейін бақылауға көмектесетіні, ал оның талшығы – целлюлоза, гемицеллюлоза және лигнин – ішек жұмысын қалыпқа келтіруге ықпал ететіні айтылған. Басқа зерттеулер бамбук тұтыну қабыну реакцияларын азайтып, антиоксиданттық белсенділікті арттыратынын көрсетеді.

Қауіпсіздік және шектеулер
Қызығы, бір зерттеу бамбук қосылыстары фуранның түзілуіне кедергі жасап, акриламидтің – кейбір тағамдарды қуыру немесе пісіру кезінде пайда болатын улы заттардың – түзілуін азайтатынын анықтаған. Алайда кейбір шикі бамбук түрлерін тұтыну цианогенді гликозидтердің түзілуіне әкелуі мүмкін, олар цианид бөледі, сондықтан бамбукты дұрыс дайындау технологиясын сақтау маңызды.

Қосымша зерттеулер қажеттілігі
Кешенді талдауға қарамастан, шолу авторлары бұл тақырыпта сенімді деректердің аздығын атап өтеді – олар тек төрт сенімді зерттеу тапқан. Смиттің айтуынша, бамбук «суперфуд» болуға айқын әлеуетке ие, бірақ нақты ұсыныстар беру үшін қосымша сапалы клиникалық зерттеулер қажет.

Биологиялық әртүрлілік және болашағы
Көпшілік бамбуктың сыртқы түрін білсе де, әлемде оның 1400-ден астам түрі бар. Жылдам өсуі мен суды үнемді пайдалануына байланысты бамбук тұрақты ресурс саналады. Дегенмен, қазіргі таңда жеуге жарамды өскіні бар 100-ден сәл астам түрі белгілі, және зерттеу көрсеткендей, оның адам үшін тағамдық өнім ретіндегі құндылығы әлі толық ашылған жоқ.

Зерттеу Advances in Bamboo Science журналында жарияланды.