Жаңа зерттеу Атлант меридиандық айналымы соңғы жиырма жылға жуық уақыт бойы әлсіреп келе жатқанын көрсетті. Бұл құбылыс климатқа, жауын-шашынға және көршілес аймақтардағы теңіз деңгейіне айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Ұзақ мерзімді бақылаулар болашақта климаттың ықтимал өзгерістерін дәлірек болжауға көмектеседі.
Алдағы 30–50 жылда Антарктидадағы мұздың еруі бойынша болжамдар әлі де сенімді болып қала береді, бұл теңіз деңгейінің көтерілуіне бейімделу шараларын жоспарлау үшін маңызды. Алайда ғасыр соңына қарай белгісіздік артып, модельдерді жетілдіру мен халықаралық ынтымақтастықты талап етеді.
Жерсеріктік бақылаулар Антарктидадағы Гектория мұздығының бұрын-соңды болмаған жылдам қысқаруын тіркеді: 15 ай ішінде мұздық шамамен 25 шақырымға қысқарды. Бұл зерттеу осындай үдерістерді бақылаудың болашақта теңіз деңгейінің өзгерістерін болжау үшін маңыздылығын көрсетеді.
Жаңа зерттеу нәтижелері бойынша, Гренландиядағы Prudhoe Dome мұздығы шамамен 7 мың жыл бұрын аздаған жылынудың әсерінен толықтай еріп кеткен. Бұл мәліметтер болашақта мұздардың еруі мен теңіз деңгейінің көтерілу қаупін дәлірек болжауға көмектеседі.
Батыс Антарктида тауларының шыңдарында табылған ерекше гранит тастары ғалымдарға мұз астында жасырынған жыныстардың құрылымын және Пайн-Айленд мұздығының қозғалыс тарихын анықтауға көмектесті. Бұл мәліметтер болашақтағы климаттың өзгеруі жағдайында мұз қалқаны мен теңіз деңгейінің өзгерісін болжауды жақсартады.
Ғалымдар Гренландияның солтүстік-батысындағы мұзды күмбез шамамен 7 000 жыл бұрын жылыну салдарынан толықтай жойылып кеткенін анықтады. Зерттеу осындай жағдай болашақта да қайталануы мүмкін екенін ескертеді.
Зерттеушілер Гренландия астындағы температуралық таралымдардың егжей-тегжейлі 3D-модельдерін жасап шығарды. Бұл аймақтың қалыптасуын және мұз қалқанының климаттың өзгеруіне қалай жауап беретінін жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді. Бұл деректер мұздың еруі мен теңіз деңгейінің көтерілуін болжауды жақсартады.
Жаңа зерттеу нәтижелері бойынша Туэйтс мұздығының сөресіндегі жарықтар оның бұзылуын жеделдетіп, бүкіл жүйенің тұрақтылығын төмендетеді. Бұл Антарктиданың жаһандық мұхит деңгейінің көтерілуіне қосатын үлесін арттыруы мүмкін.
Natura
