Жаңа зерттеу Атлант меридиандық айналымы соңғы жиырма жылға жуық уақыт бойы әлсіреп келе жатқанын көрсетті. Бұл құбылыс климатқа, жауын-шашынға және көршілес аймақтардағы теңіз деңгейіне айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Ұзақ мерзімді бақылаулар болашақта климаттың ықтимал өзгерістерін дәлірек болжауға көмектеседі.
Арктикадағы мәңгі тоңда орасан зор органикалық көміртек қоры бар, ол еріген кезде мұхитқа түсіп, климатқа әсер етуі мүмкін. Жаңа зерттеулер көрсеткендей, бұл көміртектің тек бір бөлігі ғана парниктік газдарға айналады, ал көп бөлігі теңіз түбінде қалады. Бұл климаттық өзгерістерді болжау үшін маңызды.
Ғалымдар карлик кашалоттарында бұрын белгісіз болған Helicobacter бактериясының үш жаңа генотипін анықтады. Бұл жаңалық олардың асқазан-ішек жолдарының ауруларымен байланысты болуы мүмкін. Бұл ашылу теңіз сүтқоректілерінің денсаулығына және мұхит экожүйелерінің жағдайына бактериялық инфекциялардың әсері туралы сұрақтар туындатады.
Аляска шығанағында 3250 метр тереңдікте табылған жұмбақ нысан Relicanthus daphneae атты терең су актиниясының қалдықтары болып шықты. Бұл зерттеу мұхит түбінің әлі де көптеген құпияларға толы екенін көрсетеді.
Зерттеулер Nitrosopumilus maritimus микробтарының мұхиттағы жылыну мен темір тапшылығына бейімделе алатынын және азот айналымындағы маңызды рөлін сақтайтынын көрсетеді. Бұл теңіз экожүйелерінің биохимиясы мен тұрақтылығына климаттың өзгеруі жағдайында әсер етуі мүмкін.
Жаңа зерттеу нәтижелері Жердің ең қатал мұз дәуірінде де климаттың өзгермелі болғанын, қазіргі климаттық циклдарға ұқсас болғанын көрсетті. Бұл жаңалық ежелгі климаттық жүйенің тұрақтылығы туралы түсініктерді өзгертеді.
Маржан рифтері адамзатқа орасан зор пайда әкеледі, алайда мұхиттардың жылынуына байланысты әлемдегі рифтердің жартысынан көбі жаппай ағарып, жойылып барады. Жаңа зерттеу алғаш рет бұл қатердің ауқымын нақты бағалап, маржан рифтерін сақтау үшін жаһандық мониторингтің маңыздылығын ерекше атап көрсетеді.
Кальций түзетін планктон климатты реттеуде маңызды рөл атқарады, бірақ оның әсері қазіргі климаттық модельдерде жиі ескерілмейді. Жаңа зерттеу бұл организмдердің алуан түрлілігі мен осалдығын ескеру арқылы климаттың өзгеруін дәлірек болжауға шақырады.
Зерттеу нәтижелері бойынша Кемп тасбақалары төмен жиілікті шуға ерекше сезімтал, бұл дыбыстар адам әрекетінен туындайтын мұхиттағы дыбыс диапазонымен сәйкес келеді. Сондықтан олар акустикалық әсерге осал келеді.
Ғалымдар суасты қараңғылығының қысқа мерзімді, бірақ қарқынды кезеңдерін — «теңіз қара толқындарын» анықтап, салыстыруға арналған алғашқы жүйені әзірледі. Бұл құбылыстар теңіз экожүйелерінің тіршілігіне айтарлықтай зиян келтіруі мүмкін. Жаңа әдіс әлем бойынша осындай оқиғаларды бақылап, олардың балдырларға, теңіз шөптеріне және маржандарға әсерін бағалауға мүмкіндік береді.
2025 жылы әлемдік мұхиттарда жылу жинақталуы рекордтық деңгейге жетті. Бұл құбылыс ауа райының төтенше жағдайларын күшейтіп, климаттық жүйеге әсер етеді. Зерттеу нәтижелері шығарындыларды азайту мен қолайлы климатты сақтау үшін бірлескен әрекеттердің маңыздылығын көрсетеді.
Жаңа зерттеу мұхиттағы пластик пен мұнай бірігіп, алыс қашықтықтарға тарала алатын тұрақты гибридті ластаушы түзе алатынын көрсетті. Бұл «мұнайпластиктің» экожүйелерге әсері әлі толық зерттелмеген.
Ғалымдар мұхиттағы кит сүйектерін ыдыратуда маңызды рөл атқаратын Osedax «зомби» құрттарының жоғалып бара жатқанына алаңдаулы. Бұл құрттардың болмауы экологиялық күрделі мәселелер мен биологиялық әртүрліліктің азаюына нұсқауы мүмкін.
Жаңа зерттеу нәтижелері бойынша, Гренландияның оңтүстігінде тұрақты салқындау Атлант меридиандық айналымының әлсіреуімен байланысты. Бұл Еуропа мен Солтүстік Американың климатына айтарлықтай әсер етуі мүмкін.
Зерттеулер көрсеткендей, мұхиттық манта сәулелері терең суға тек қорек іздеу үшін емес, сонымен қатар мұхиттың «картасын» дәлдеп, ашық суларда бағыт-бағдар алу үшін сүңгиді. Бұл жаңалықтар миграциялайтын түрлердің алып қашықтықтарды қалай еңсеретінін түсінуге көмектеседі және аз зерттелген терең су экожүйелерін сақтаудың маңыздылығын айқындайды.
Natura
