Бразилиядағы Сан-Карлос федералды университетінің мамандары мен Ұлыбританиядағы Лондон университеттік колледжінің ғалымдары жүргізген зерттеу нәтижесінде, іш аймағындағы артық май мен бұлшықет массасының төмендігі өлім қаупін айтарлықтай арттыратыны анықталды. Мұндай комбинациясы бар адамдарда өлім қаупі осы мәселелердің ешқайсысы байқалмағандарға қарағанда 83%-ға жоғары болған.

Саркопениялық семіздік және оның салдары

Бұл белгілердің үйлесімі саркопениялық семіздікке — яғни бұлшықет массасы азайып, ағзадағы май мөлшері көбейетін жағдайға — тән. Бұл жағдайды анықтау қиын, бірақ ол егде жастағы адамдарда өз бетінше өмір сүру қабілетінің төмендеуімен, өмір сапасының нашарлауымен, сынғыштықтың артуымен, құлау қаупімен және басқа да денсаулыққа қатысты асқынулармен тығыз байланысты.

Ерте анықтау әдістері

Зерттеу саркопениялық семіздікті анықтау үшін бел айналасын өлшеу және жас, жыныс, салмақ, нәсіл мен бойды ескере отырып майсыз дене массасын есептеу сияқты қарапайым әдістерді қолдануға болатынын көрсетті. Бұл маңызды, себебі бірыңғай диагностикалық тәсілдің болмауы бұл жағдайды дер кезінде анықтауды және емдеуді қиындатады. Қолжетімді әдістерді пайдалану егде жастағы адамдарға тамақтану мен физикалық белсенділікті бақылау шараларына ертерек қол жеткізуге мүмкіндік береді, бұл өз кезегінде өмір сапасын жақсартады.

Зерттеу деректері

Нәтижелер 50 жастан асқан 5 440 қатысушыны 12 жыл бойы бақылаған Англияның қартаюды ұзақ мерзімді зерттеуіне (ELSA) негізделген. Қарапайым скрининг әдістері қымбат тұратын магнитті-резонанстық томография, компьютерлік томография, биоимпеданс немесе денситометрия сияқты тестілерді алмастыра алатыны анықталды, ал бұл әдістер күнделікті диагностикада әрдайым қолжетімді емес.

Май мен төмен бұлшықет массасының үйлесімінің әсері

Іш аймағында май жиналып, бұлшықет жоғалуы зат алмасуға бірлескен әсер етеді. Бұл екі мәселесі бар адамдарда өлім қаупі оларда жоқ адамдарға қарағанда 83%-ға жоғары болды. Ал бұлшықет массасы төмен, бірақ іш майы жоқ адамдарда өлім қаупі 40%-ға төмендеген. Іш майы бар, бірақ бұлшықет массасы жеткілікті қатысушыларда өлім қаупінің артуы байқалмаған.

Асқынулардың даму механизмдері

Артық май ағзадағы қабыну процестерін күшейтіп, бұлшықет бұзылуын тездететін метаболикалық өзгерістерге әкеледі. Май тіні бұлшықетке еніп, оның орнын басуы мүмкін, бұл бұлшықеттің метаболикалық, эндокриндік, иммунологиялық және функционалдық мүмкіндіктерін бұзады.

Диагностикаға арналған практикалық критерийлер

Саркопениялық семіздікке бірыңғай анықтаманың болмауына байланысты зерттеушілер қауіп тобына жататындарды анықтау үшін практикалық критерийлерді қолданды. Іш семіздігі ерлерде бел айналасы 102 см-ден, әйелдерде 88 см-ден жоғары болғанда анықталды. Төмен бұлшықет массасы — ерлер үшін қаңқа бұлшықетінің индексі 9,36 кг/м²-ден, әйелдер үшін 6,73 кг/м²-ден төмен болғанда белгіленді.

Қарапайым әдістердің маңызы

Қарапайым өлшеу тәсілдерін қолдану саркопениялық семіздікті ерте анықтауды жеңілдетеді, бұл көбірек адамға қауіп-қатерді азайтып, ұзақ мерзімді перспективада денсаулықты жақсартуға мүмкіндік беретін шараларға қол жеткізуге жол ашады.