Кофе тұтыну мен бауыр денсаулығы арасындағы байланысты зерттеген ғылыми жұмыс көрсеткендей, кофе ішуді әдетке айналдырған адамдарда бауыр циррозы, бауыр обыры және осы ағзаға қатысты өлім-жітім қаупі төменірек болады.

Зерттеу барысы

Сидарс-Синай медицина университетінің Clinical Gastroenterology and Hepatology журналында жарияланған зерттеуінде UK Biobank жобасының 354 957 қатысушысының деректері талданды. Бұл адамдарда зерттеу басталған кезде бауыр циррозы немесе обыры болмаған. Олардың денсаулығының жай-күйі медициналық жазбалар арқылы 13 жыл бойы бақыланды, жаңа бауыр аурулары мен оларға байланысты өлім-жітім жағдайлары тіркеліп отырды. Сонымен қатар, бауырдың МРТ-суреттері мен қан ақуыздарының талдауы жүргізіліп, кофе тұтыну мен бауыр жағдайының арасындағы биологиялық механизмдер анықталды.

Негізгі нәтижелер

Кофе ішетін қатысушылардың бауыр денсаулығы көрсеткіштері кофе ішпейтіндерге қарағанда жақсырақ болды. Күніне бес және одан да көп кесе кофе ішкендерде цирроз қаупі 32%-ға, бауыр обыры қаупі 47%-ға, ал бауыр ауруларынан өлім қаупі 42%-ға төмендегені байқалды.

МРТ және қан ақуыздарын талдау нәтижесінде кофе сүйетін адамдарда бауырдағы май, темірдің артықтығы, фиброз және қабыну деңгейі төменірек болған. Олардың қанында бауырдың сау қызметімен байланысты ақуыздар көбірек, ал қабыну мен тіндердің тыртықтануына қатысты ақуыздар азырақ анықталды.

Қосымша байқаулар

Пайдалы әсері күніне бір-екі кесе кофе ішетіндерде де байқалды, бірақ ең айқын байланыс үш-төрт кесе тұтынғанда анықталды. Дегенмен, зерттеушілер күніне бес және одан да көп кесе кофе ішуге арнайы кеңес бермейді.

Кофеинді және кофеинсіз кофе де бауыр денсаулығының жақсаруымен байланысты болды, бұл кофедегі басқа табиғи қосылыстардың да әсері болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Шектеулер мен ұсыныстар

Зерттеу бақылау сипатында болғандықтан, тек байланыстар анықталды, себеп-салдарлық қатынас дәлелденген жоқ. Кофе ішу бауыр ауруларының алдын алудың дәлелденген әдістерін — салауатты салмақты сақтау, алкогольді шектеу, тұрақты дене белсенділігі, қант, қан қысымы және холестерин деңгейін бақылау — алмастырмауы тиіс.

Кофеин кейбір адамдарға, мысалы, бақыланбайтын гипертония, жүрек ырғағының бұзылуы, айқын мазасыздық, ұйқысыздық немесе басқа да кофеинді шектеуді қажет ететін жағдайларда қарсы көрсетілуі мүмкін. Мұндай жағдайда рационды өзгертер алдында дәрігермен кеңескен жөн.

Болашақ зерттеулердің перспективалары

Алдағы уақытта кофедегі пайдалы әсерлерге жауапты нақты заттарды анықтау және қабыну мен тіндердің тыртықтануына қатысты биологиялық жолдарды зерттеу жоспарланып отыр. Бұл кофе бауыр денсаулығына қалай әсер ететінін және одан кімдер көбірек пайда көре алатынын түсінуге мүмкіндік береді.