Джорджия университеті жүргізген жаңа зерттеу электронды темекі, кәдімгі темекі немесе осы өнімдердің екеуін де пайдаланатын адамдарда темекі шекпейтіндерге қарағанда предиабет пен диабет жиі анықталатынын көрсетті. Алынған мәліметтерге сәйкес, бұл жағдайлардың темекі шегушілер арасында таралуы айтарлықтай жоғары.

Электронды темекінің жасырын қауіптері

Зерттеудің жетекші авторы, Джорджия университетінің Ауыл шаруашылығы және экологиялық ғылымдар колледжінің аспиранты Сулакшан Неупане былай дейді: электронды темекілер жиі дәстүрлі темекіге қарағанда қауіпсіз балама ретінде ұсынылғанымен, олар денсаулыққа ұзақ мерзімді зиян келтіруі мүмкін, мысалы, предиабет пен диабет қаупін арттырады. Вейпингтің, әсіресе жастар арасында, танымалдығы артқан сайын, оның тек өкпеге ғана емес, жалпы ағзаға және зат алмасуға әсерін түсіну маңызды бола түсуде.

Пайдаланушылар арасында аурушаңдықтың өсуі

Зерттеу нәтижелері электронды темекі қолданушылар саны артқан сайын, осы топтарда диабетке шалдығу деңгейі де өсетінін көрсетті. Әсіресе, экономикалық тұрғыдан қолайсыз аудандарда тұратын латиноамерикалықтар мен афроамерикалықтарда, сондай-ақ денсаулығында бұрыннан мәселелері бар адамдарда диабет пен предиабет қаупі жоғары.

Қосарлы пайдалану қауіп-қатерді арттырады

Behavioral Risk Factor Surveillance System сауалнамасынан алынған 1,2 миллионнан астам жауапты талдау электронды темекі, дәстүрлі темекі және предиабет пен диабет диагноздары арасындағы байланысты анықтауға мүмкіндік берді. Тек вейпингтің өзі предиабет қаупін 7%-ға арттырады. Ғалымдардың айтуынша, электронды темекі инсулин қызметін уақытша нашарлатып, салмақ қосуға ықпал етуі мүмкін — бұл екі фактор да предиабет дамуына әсер етеді. 7% көп көрінбеуі мүмкін, бірақ бұл АҚШ-та жыл сайын шамамен 7 000 қосымша предиабет жағдайы тіркеледі деген сөз.

Темекі немесе сигар шегу предиабет қаупін 15%-ға арттырады, ал бір мезгілде темекі шегіп, электронды темекі пайдаланатын адамдарда бұл көрсеткіш 28%-ға жетеді. Қосарлы пайдаланушыларда диабет диагнозы да жиі қойылады: қауіп 7–9%-ға жоғарылайды. Осылайша, екі өнімді қатар қолдану денсаулыққа қосымша зиян келтіреді.

Салмақ, табыс және демографиялық факторлардың әсері

Зерттеу сондай-ақ кейбір жеке және демографиялық ерекшеліктердің предиабет пен диабет қаупін қосымша арттыратынын көрсетті. Артық салмағы немесе семіздігі бар темекі шегушілер ерекше осал, ал электронды темекі қолданушылардың дене салмағының индексі жоғары болса, олардың көрсеткіштері қалыпты салмақтағы адамдарға қарағанда нашар. Латиноамерикалықтар, афроамерикалықтар және азиялықтар арасында темекі немесе электронды темекі пайдаланатындарда предиабет пен диабет диагнозы ақ нәсілділерге қарағанда жиі кездеседі. Тағы бір маңызды фактор — төмен табыс: ең төменгі табысы бар адамдарда бұл екі аурудың қаупі 12%-ға жоғары. Неупане түсіндіргендей, күйзеліс пен оны азайту үшін темекі немесе алкоголь қолдану осы қауіптердің өсуіне ықпал етеді.

Дене белсенділігі — қорғаныс факторы

Тұрақты дене белсенділігі белгілі бір қорғаныс береді: жаттығулар темекі шегушілерде предиабет қаупін 8%-ға төмендетеді, бұл зиянды әсерлердің бір бөлігін азайтуға көмектеседі. Бұл қорытындылар қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы темекі шегуді азайту және диабет көрсеткіштерін жақсарту бойынша шаралар үшін маңызды.