Күн сайын теледидар көрудің бір сағатын дене белсенділігіне, ұйқыға немесе басқа істерге ауыстыру, әсіресе орта жастағы адамдарда ауыр депрессияның даму қаупін айтарлықтай төмендетуі мүмкін. Кейбір жағдайларда экран алдында өткізілетін уақытты екі сағатқа қысқарту депрессия қаупін 40%-дан астамға азайтқан.

Теледидар алдында өткізілетін уақытты қысқартудың әсері

Теледидар көруге жұмсалатын уақытты азайтып, басқа белсенді істерге көбірек көңіл бөлу ауыр депрессиялық бұзылыстардың алдын алуға көмектеседі, әсіресе орта жастағы адамдарда. Бұл қорытындыға European Psychiatry журналында Еуропалық психиатриялық қауымдастық пен Cambridge University Press баспасынан шыққан жаңа зерттеудің авторлары келді. Ғалымдар теледидар көруге жұмсалатын уақытты қысқартудың психикалық денсаулыққа ең үлкен пайдасын орта жастағы адамдар көретінін анықтады, ал жас және егде қатысушыларда бұл әсер әлсіздеу болды.

Зерттеу ерекшеліктері

Басты автор, Гронинген университетінің өкілі Роса Паласуэлос-Гонсалес, зерттеудің бірегейлігі теледидар көруге жұмсалатын уақытты мақсатты түрде басқа істерге, мысалы, дене жаттығуларына немесе ұйқыға ауыстырудың салдарын талдауда екенін атап өтті. Бұған дейінгі зерттеулер көбіне аз қимылдайтын өмір салты мен депрессия арасындағы байланысты зерттеген, ал нақты балама істердің әсері қарастырылмаған еді.

«Біз теледидар көруге жұмсалатын уақытты 60 минутқа қысқартып, оны басқа істерге бөлгенде ауыр депрессияның даму қаупі 11%-ға төмендейтінін анықтадық», — дейді Паласуэлос-Гонсалес. «Егер бұл уақыт 90 немесе 120 минутқа дейін қайта бөлінсе, қауіптің төмендеуі 25,91%-ға жетеді».

Ең үлкен әсер — орта жастағы адамдарда

Орта жастағы топта күн сайын теледидар көрудің бір сағатын басқа істерге ауыстыру депрессия қаупін 18,78%-ға төмендетті. 90 минутты қайта бөлу қауіптің 29%-ға, ал екі сағатты ауыстыру 43%-ға төмендеуіне әкелді. Барлық ауыстыру нұсқалары дерлік депрессия қаупін азайтумен байланысты болды, тек біреуінен басқа: теледидар көрудің 30 минутын үй шаруасына ауыстыру айтарлықтай өзгеріс бермеді. Бірақ бұл уақытты спортқа жұмсау қауіпті 18%-ға төмендетті. Жұмыс немесе оқу кезінде дене белсенділігіне ауыстыру 10,21%-ға, бос уақыт немесе жолға — 8%-ға, ал ұйқыға — 9%-ға төмендетті. Барлық уақыт аралықтарында спорт ауыр депрессияның даму қаупін азайтудың ең тиімді жолы болды.

Егде және жас адамдардағы нәтижелер

Егде жастағы адамдарда теледидар көруге жұмсалатын уақытты басқа күнделікті істерге ауыстыру депрессия деңгейіне айтарлықтай әсер етпеді. Тек спортпен айналысу ғана айтарлықтай нәтиже берді: теледидар көрудің 30 минутын дене белсенділігіне ауыстыру депрессия қаупін 1,01%-дан 0,71%-ға дейін төмендетті. 60 минутта қауіп 0,63%-ға, 90 минутта — 0,56%-ға дейін азайды.

Жас адамдарда теледидар көруден дене белсенділігіне уақыт ауыстыру депрессия қаупіне айтарлықтай әсер етпеді. Зерттеушілердің айтуынша, жастар әдетте белсендірек және депрессиядан қорғану үшін қажетті деңгейден жоғары белсенділік көрсетеді.

Зерттеу сипаттамасы

Нәтижелер Нидерландыдағы Lifelines атты ауқымды популяциялық зерттеуге негізделген, оған депрессиядан зардап шекпеген 65 454 ересек адам қатысты. Қатысушылар төрт жыл бойы бақыланып, әртүрлі жас топтары мұқият салыстырылды. Адамдар жұмысқа белсенді бару, бос уақыттағы жаттығулар, спорт, үй шаруасы, жұмыс немесе оқу кезіндегі дене белсенділігі, теледидар көру және ұйқыға қанша уақыт жұмсайтынын хабарлады. Ауыр депрессиялық бұзылыстардың диагнозы Mini International Neuropsychiatric Interview арқылы анықталды.