Британдық дәрігерлер тобы темекі шегуден бас тарту жасқа байланысты когнитивтік функциялардың төмендеуін баяулататынын анықтады. Ғалымдардың пікірінше, бұл зиянды әдеттен арылу деменцияның алдын алуға көмектеседі.

Темекі шегуден бас тартудың оң әсері

Темекі шегуді тастау денсаулық пен өмір сапасына жағымды әсер етеді, тіпті адам ересек жасында шылым шегуді доғарса да. Бұған дейін оңтүстіккореялық зерттеушілер де бұрынғы шылымқорларда қатерлі ісік қаупі жастарына қарамастан төмендейтінін анықтаған. Дегенмен, ең айқын нәтиже 50 жасқа дейін темекіні тастағандарда байқалды.

Темекіден бас тартудың пайдасы туралы жаңа зерттеу

The Lancet Healthy Longevity журналында жарияланған жаңа деректерге сәйкес, темекі шегуден бас тарту тіпті қартайған шақта да пайдалы. Лондон университеттік колледжінің дәрігерлері темекіні тастаған адамдарда жасқа байланысты ақыл-ой қабілеттерінің төмендеуі баяу жүретінін анықтады. Ғалымдардың айтуынша, бұл қарттық деменцияның даму ықтималдығын азайтуы мүмкін.

Зерттеу барысы

Зерттеу авторлары 40 жастан асқан және әртүрлі елдерден келген 9436 адамның көпжылдық бақылау деректерін талдады. Қатысушылардың жартысы темекіні тастаған, қалғандары шегуді жалғастырған. Топтар бастапқы когнитивтік көрсеткіштері, жасы, жынысы, білімі және туған елі бойынша ұқсас болған. Зерттеу аясында қатысушылар сауалнамаларға жауап беріп, есте сақтау және сөйлеу жылдамдығына арналған тесттерден өткен.

Темекіні тастауға дейінгі алғашқы алты жылда екі топта да жасқа байланысты тест нәтижелерінің төмендеуі шамалас болған. Алайда темекіні тастағаннан кейінгі алты жыл ішінде бұл көрсеткіштерде айырмашылық байқалды.

Нәтижелер

Бұрынғы шылымқорларда жасқа байланысты есте сақтау мен сөйлеу жылдамдығының төмендеуі тиісінше шамамен 20% және 50% баяулаған. Бұл когнитивтік функциялардың ұзақ сақталуын білдіреді.

Зерттеудің шектеулері

Зерттеу бақылау сипатында болғандықтан, себеп-салдарлық байланысты дәлелдемейді. Дегенмен, алынған нәтижелер басқа зерттеулердің қорытындыларымен сәйкес келеді: темекі шегуден бас тарту когнитивтік төмендеудің және деменцияның алдын алу шарасы ретінде қарастырылуы мүмкін.

Бұрын ғылыми әдебиеттерде темекіні тастағаннан кейін 10 жылдан соң бұрынғы шылымқорлардың қарттық деменцияға шалдығу қаупі ешқашан темекі шекпегендермен бірдей болатыны айтылған. Бұл қарт шылымқорларға, әдетте жастарға қарағанда темекіні тастауға сирек шешім қабылдайтындарға, маңызды дәлел бола алады.

Сарапшылар пікірі

«Біз темекі шегуден бас тарту, тіпті ересек жаста да, физикалық денсаулық пен жалпы хал-ахуалдың жақсаруына әкелетінін білетінбіз. Енді ақыл-ой денсаулығы тұрғысынан да темекіні тастау ешқашан кеш емес сияқты», — деп қорытындылады мақала авторлары.

Сонымен қатар, Ұлыбританиядағы Альцгеймер ауруын зерттеу орталығының маманы Джулия Дадли The Guardian басылымына берген пікірінде жаңа зерттеудің шектеулеріне назар аударды. Оның айтуынша, шылымқорларда когнитивтік функциялардың айқынырақ төмендеуі деменция міндетті түрде дамиды дегенді білдірмейді. Сондай-ақ, топтар арасындағы әлеуметтік-экономикалық жағдай мен алкогольді тұтынудағы айырмашылықтар нәтижелерге әсер етуі мүмкін екенін ескертті.